Lo lắng là một phản ứng đối với những sự việc căng thẳng, đáng sợ hay mang tính đe dọa. Cảm giác lo lắng của bộ não và cơ thể đóng vai trò như một cơ chế nhằm ngăn chặn những tổn hại về thể chất cũng như ý thức. Lo âu là một phần quan trọng của tiến hóa, nó cảnh báo chúng ta về các tình trạng hiểm nguy có khả năng tổn hại đến bản thân.
Lo lắng làm cơ thể giải phóng các hormone gây căng thẳng và ảnh hưởng làm thân thể có phản ứng chiến-hay-chạy. Phản ứng chiến-hay-chạy kích hoạt hệ tâm thần giao cảm, lúc ấy cơ thể sẽ chống lại hoặc chạy trốn khỏi những mối đe dọa. Lo lắng, tức giận hay những phản ứng khác bắt nguồn từ hạch hạnh nhân, một cụm hạt nhân hình quả hạch trong não bộ.
Khi lo lắng cơ thể sẽ có một số đổi thay nhanh chóng, có thể kể tới như: Lượng máu tới cơ tăng 300%, lượng nước bọt giảm, tiêu hóa chậm lại do máu được chuyển hết lên những cơ, đồng tử giãn ra để thu nhiều ánh sáng hơn, huyết áp tăng để phân phối năng lượng và oxy đến cho cơ bắp, thân thể giải phóng adrenaline để có thể di chuyển và não bộ nghĩ suy nhanh hơn, mồ hôi đổ nhiều để làm mát cơ thể.
Mặc dầu sự lo lắng đã từng bảo vệ tổ tiên chúng ta khỏi các động vật săn mồi và nhiều rủi ro khác, trong cuộc sống hiện nay, sự lo lắng lại có trong công việc, căng thẳng gia đình và các tình trạng nằm ngoài tầm kiểm soát của mỗi chúng ta. Lo lắng là phản ứng của cơ thể đối với các mối đe dọa thực thụ hoặc do nghĩ đến, nhưng lúc trở thành bệnh mạn tính, nó lại có tác hại tới tâm thần và sinh lý con người. Hệ thống thần kinh trong trường hợp này bị khích động liên tục, dẫn tới rối loạn tiêu hóa, ngắt quãng giấc ngủ, khó điều hòa xúc cảm và suy giảm hệ miễn nhiễm.
- Triệu chứng của lo lắng
Lúc một người cảm thấy lo lắng, họ sẽ phải chịu đựng những giày vò cả về thể chất và tinh thần. Những triệu chứng của lo âu gây ra sự đau đớn và khổ sở có thể kể tới là: chẳng thể tập trung, nâng cao nhận thức và cảnh giác không cần thiết, đưa ra các dự báo bi quan, ăn không ngon, đổ mồ hôi, buồn nôn, không thể chìm vào giấc ngủ hoặc ngủ trở lại.
Lo âu dẫn tới tình huống uống rượu, hút thuốc và sử dụng ma túy quá mức. Các triệu chứng của lo âu làm người ta khổ sở đến mức ngay cả cảm giác sợ lo âu cũng có thể kích thích những triệu chứng của lo lắng. Một số người mắc chứng lo lắng có các triệu chứng như chóng mặt, căng cơ và tim đập nhanh, trong khi ấy các người khác lại dễ khóc và run rẩy. Thở nhanh và mạnh là một tín hiệu dễ thấy của sự lo lắng, và nó có thể gây nên chóng mặt rồi ngất xỉu.
- Nguyên do gây lo âu
Bất kể điều gì, từ nỗi sợ côn trùng hay việc nói trước đám đông, đều có thể gây ra lo lắng. Một số tác nhân phổ biến nhất ấy là: những biến đổi trong cuộc sống như kết hôn hay ly dị, căng thẳng trong các mối quan hệ, đau buồn hoặc sợ mất mát, căng thẳng trong công việc, khó khăn về mặt tài chính, trải qua các điều trị y tế, khuyết tật về mặt thể chất, Tác dụng phụ của thuốc điều trị.
Sự căng thẳng về thể chất do một số bệnh, thiếu oxy khi lên cao hay do hen suyễn và những bệnh về phổi cũng có thể gây ra lo âu. Những bệnh nan y và bệnh kinh niên cũng thường xuyên gây ra sự lo lắng tột độ. Lo lắng cũng phổ thông ở các người bị trầm cảm và mắc các chứng bệnh về tâm thần khác như rối loạn lưỡng cực, rối loạn nhân cách ranh giới hay thần kinh phân liệt. Trong số các bộc lộ của rối loạn thần kinh, lo âu là nhân tố làm bệnh nhân khổ sở nhất.
- Mối quan hệ giữa lo âu và giấc ngủ
Một trong các tác dụng phụ phổ biến nhất ở những người mắc chứng lo âu ấy là việc không ngủ được. Thiếu ngủ tác động tới việc điều khiển cảm xúc và chức năng tâm lý, gây ra hoặc làm trầm trọng hơn chứng lo lắng. Một giấc ngủ không tốt có thể ảnh hưởng đến khả năng làm việc, học tập, tăng nguy cơ tai nạn xe cộ và tai nạn lao động.
Lo âu khiến hệ thống tâm thần luôn duy trì ở hiện trạng kích hoạt, khiến cho thân thể khó có thể thư giãn được. Nồng độ hormone gây căng thẳng như cortisol và adrenaline tăng lên, nhịp tim và nhịp thở gấp gáp hơn và xuất hiện hiện tượng căng cơ. Các nghĩ suy dồn dập cũng phổ biến ở các người mắc chứng lo lắng, khiến họ phải vật lộn để có thể ngủ và duy trì giấc ngủ của mình.
>>> Tìm hiểu thêm: